Medicine forensic veterinary= veteriner adli tıp
Veteriner hekimler çeşitli konularda bilirkişi olarak görev alırlar. Bunlar direk hekimlik mesleği hakkında veya dolaylı olabilir. Aşağıda veteriner hekimlere bilirkişi olarak müracaat edilen konular yer almaktadır.
1- Yaban hayatı kaçakçılığı: Yaban hayvanlarının yasal olmayan şekilde alınıp yine yasal olmayan yollardan satışının yapılmasıdır.
2- Hayvanların kullanıldığı uyuşturucu kaçakçılığı
3- Hayvan satışlarında: Irk farklı söylenebilir hasta olduğu halde sağlıklı denilmiş olabilir.
4- Hayvanların insanlara yaptığı zararlar: ısırmalar tırmalamalar sonucu oluşan lezyonlar Bazen ölümler görülebilir.
5- İnsanların hayvanlara yaptığı zararlar: Sadismus, zoosodomi, Zoofili, canophilia (köpek), aelurophilia(kedi), avisodomi (kanatlı), arachnephilia (örümcek), batrachophilia (kurbağa), melissophilia (arı), phthiriophilia (bit), formicophilia (karınca), musophilia (fare),
Sadismus: küçük çocuk veya ergin bireylerin hayvanlara cinsel girişimde bulunması psikolojik etkisi de var.
Zoofili Hayvanla aşırı yakınlık kurma, cinsellikte kullanma. Sperma 1-3 gün vajina akıntısında bulunabilir. Vaginal bölgede lezyon oluşabilir.
6- Hayvanların hayvanlara zararı: Hayvan dövüşleri saldırgan ve huzursuz hayvanlar,
7- Hayvan sigortaları: Ticari hayvanların kaybolması ölmesi nakil sahte hayvan gösterme vb durumlar.
8- Gıda hijyeniyle ilgili bölüm:
9- Genetik: suni tohumlamada daha çok kullanılıyor. İyi ırka ait sperm satışını yaptığını söyleyen satıcının aslında bozuk sperm satması sonucu bozuk yavru elde edilmesi
10- Afrodizyak kullanılan yaban hayvanlar tüketim için vs telef edilebiliyorlar genç hayvanlar yok edilebiliyorlar. Balina avcılığı halen tartışılmaktadır. Gergedanların boynuzları içim öldürülmesi.
CITES: Nesli tehlikede olan hayvanların ve bitki türlerinin uluslar arası ticaretine ilişkin sözleşme,
Doping ve Hileler: At yarışlarında kullanılması ileri doping kazanmasını sağlamak için geri doping ise kaybetmesini sağlamak için uygulanır. Bazı ilaçlar kullanıldığında saptanabilir bazıları ise organizmada doğal olarak ta bulunur. (testesteron hormon)
Dolaşım sisteminde bazı analeptikler ileri doping olarak kullanılabilirken bazı analjeziklerde geri doping olarak kullanılır bunlara ileri düzey laboratuar şartlarında bakılabilir.
Bazı hayvanların yaşının gizlenmesi için orbital çökmeler parafinle doldurulur. Tırnak çatlakları balmumu ile doldurulur. Yele de oluşan renk değişiklikleri boyanarak kapatılır. Göğüs hastalıklarında oluşan efor kaybı atropin uygulanarak 24 saat gizlenir.
11- Hayvanın yaşının gizlenmesi: Hayvan alım satımlarında hekim uygulamalarında önemlidir.
Hekim Hataları
Büyük hayvanlar yatırılırken zarar verilebilir.
Anesteziden çıkma odaları olmalıdır özellikle at için
Paraziter ilaç ile banyolarda dikkat edilmeli toksikasyon riski bulunur.
Operasyon sonrası tetanoz riski.
İhbarı mecbur hastalıklara müdahale de kusurlar.
Yaban hayatı kaçakçılığı
Nesli tükenmekte olan bir hayvan için et örnekleri
Cinsiyet için memelilerde Y kromozomu ayrımda kullanılır.
Hayvanın türü için Mitokondriyal DNA ya bakılır.
Hangi coğrafi bölgeden olduğu: Genetik veritabanlarına bakılarak.
Aynı hayvana ait örnek olup olmadığı: DNA parmak izi teknikleri
Sözleşmeler uluslar arası programlar:
BERN sözleşmesi: (Avrupa’nın yaban hayatı ve yaşama ortamlarını koruma sözleşmesi)
IWC
Greenpeace:
IUCN kırmızı liste ve ölçütleri (Nesli tehlikede olan türlere bakılır.)
-- http://life.bio.sunysb.edu/ee/akcakayalab/kurallar4.pdf --
Sınıflandırma:
Durumu kritik olanlar (CR) Koruma altında ama risk altında olanlar
Soyu tükenmiş hayvanlar: (EX) Dinozorlar
Doğada tükenmiş olanlar (EW) Bazı panda türleri
Tehdide açık durumda olanlar (NT)
Durumu tehlikede olanlar (EN)
Duyarlı olanlar (VU)
Düşük riskli durumda olanlar (LC)
Yetersiz verili (DD)
Değerlendirilmemiş (NE)
Veteriner hekim bilirkişi
- Veteriner bilirkişiler mahkeme tarafından belirlenirler bölgedeki veteriner fakültelerine bildirilen tebligata göre dekanlık 3–5 kişi ismi bildirir. Mahkeme bir kişiyi seçebileceği gibi bir komisyonda oluşturabilir. Dosya mahkemeden geldiğinde hekim dosyayı kabul etmekle yükümlüdür. Fakat bilgisi dahilinde olmadığı durumunda dosyayı iade edebilir. İlk geldiğinde bu reddi yapamaz. Ayrıca mahkeme bilirkişi için odalardan da liste talep edebilir. Eğer bölgede veteriner fakültesi veya oda yoksa özel hekim direk bu göreve atanabilir.
- Bilirkişi raporunda tarafsız açık ve anlaşılır bir şekilde raporunu hazırlanmalıdır. Mesleki konularda ayrıca özenli olmalıdır. Mesleki problemler göz ardı edilmemelidir. Verilere göre bilgi verilmelidir.
- Veteriner bilirkişi raporuyla yargıca yardımcı olur.
- Laboratuar analizleri ve otopsi bulguları hekime yardımcı olurlar
- Veteriner bilirkişinin veriler ışığında ulaştığı bilimsel sonuç son karar niteliğinde değildir, son karar mahkemeye aittir.
- Bilirkişi dosyada belirtilen konu hakkında yeterli bilgiye sahip olmayabilir.
- Dosyada belirtilen konu hakkında yeterli bilgi bulunmayabilir
- Veya dosyadaki veriler ilse bir sonuca ulaşmak mümkün olmayabilir bu durumda bilirkişi bunu mahkemeye iletir dosyayı iade edebilir.
- Konu hekimlikle ilgili olmayabilir konu dışı olabilir.
- Ek bilirkişi görevlendirilebilir veya bilirkişi değiştirilebilir.
- Veteriner bilirkişi çeşitli dış etkiler neden ile dava dosyasını iade edebilir.
- Mesleki deontolojiye dikkat etmelidir.
- 1 dava incelemesi 400 ile 1000 TL arasındadır. Ücret her dava için bir defa verilir. Vergi kesintisi olur. Eğer bir komisyon kurulmuş ise ayrı ayrı verilir.
- Bazı durumlarda bilirkişinin mahkemede bulunması gerekir.
- Mahkeme rapordan dolayı bilirkişini bulunmasını isteyebilir. Ve şu soruları yöneltebilir siz mi hazırladınız rapora ekleyecekleriniz var mı veya görüşleriniz hala devam ediyor mu diye sorabilir.
- Mahkemeye karşı görevi: muayene ve rapor sunma,
- Taraflardan birinin daveti sonucu çağırılabilir
- Şans eseri orda bulunabilir.
- Bilirkişi taraflarla ilişkili olmamalıdır.
|
