Deri Hastalıkları

Çoğunun tedavisi zor zahmetli ve uzun sürelidir.

Deri vücutta çok geniş bir alanı kapsar. Canlı ağırlığın %12-24’ünü kapsar. Tüm vücudu kaplar.

Görevleri:

1- Doğal bariyer görevi görür. Alt organları korur.

Nokra (hipoderma larvaları deri altına yerleşir. Deri kullanılamaz hal alır ekonomik kayba neden olur)

2- Termo-regülasyon (vücut ısısı ayarlaması)  alopesi generalize ise termoregülasyon bozulur ve sistemik hal alır.

3- Pigment ve vitamin D üretimi

4- Sensör görevi vardır Beyaz kıl örtüsüne sahip birçok hayvan güneş dermatiti bakımından problemlidir güneşten sakınılmalıdır.

Deri iki kısımdan oluşur; bunlar dermis ve epidermisten oluşur.

Epidermis

Keratinosis: Koruyucu epitelyum oluşturmak.

Langerhans hücreleri: immun sisteminin düzenlenmesini sağlar. Aşırı UV ışınları ve glikokortikoidler zarar verirler.

Melanositler: kıl pigmenti melanin üretimini sağlar.

Merkel hücreleri: İmmun sistem hastalıkları sistemik etki gösterir. Deride lezyon görülebilir. Hayvan bu şikâyet ile gelebilir. Bu şikâyetle gelebilir. Hipotiroidi vakaları simetrik alopesiler görülebilir. Son 10 günde dökülme ile gelir. Solunum kalp şikâyetleri ortaya çıkabilir.

Keratinositler ölmüş olabilir devamlı yıkama sonucu oluşmuş olabilir. Detaylı anemnez alınmalıdır

Yaygın klinik semptomlar

Alopesi: (kıl dökülmesi)

Kongenital ve sonradan oluşabilir.

Mevsimselde görülebilir.

İlaç kullanmaya gerek olmayabilir.

Beslenme yetersizlikleri sonucu görülebilir.

Vitamin yetersizlikleri neden olabilir.

Mantar enfeksiyonlarında lokal alopesiler görülür. Lezyonlar hareketlidir. Mantarlar keratonisitleri tüketir. Yayılma merkezden çevreye doğrudur. Dermatokozis uyuz vakalarında kıllar dökülür.

Dermatit:

Derinin yangısı etkenin deri altına yayılması sonucu ortaya çıkabilir. Demodekste kıl foliküllerine kadar yayılabilir. Sistemik antibiyotik kullanmada fayda var.

Prurit: Kaşıntı şiddetli bölgesel ve lokal olabilir kaşıntıyı önlemek lazım. Kaşıntının teşhiste önemli yeri var.

- - - - - - TEŞHİS

Anemnez:

1- İlk lezyon nedir. Son derece önemlidir. Hasta sahibi bir şey sürmüş mü?

2- Ne kadar zamandır var.

3- Yaş: Bazı hastalıklar küçük bazıları ise ileri yaşta ortaya çıkar. Dermatomikozis genç hayvanlarda tümör vakaları ve endokrin sistem rahatsızlıkları yaşlı hayvanlarda ortaya çıkar.

4- Irkla ilgili faktörler: terrier ırklarda dermatitler yaygındır.

5- Kaşıntının varlığı ve çeşidi: kortizol ve östrojen metabolizması ile ilgili şiddetli kaşıntılar olabilir. Dermatomikozis bazılarında hiç kaşıntı olmayabilir.

6- Nasıl başladığı ve geliştiği: ekzema gıda alerjisi fazla miktarda tek yönlü protein kullanımı

7- Lezyonda bir değişiklik var mı: tedavi süresince sorulmalı

8- Mevsimsel değişim var mı? Mevsim geçişleri sırasında kıl dökülmesi generalize olabilir.

9- İlk lezyon vücudu neresinde şekillendi:

10- Hiç tedavi uygulandı mı?

11- Banyo yapma sıklığı ve en son ne ile banyo yapıldığı:Bitkisel kaynaklı şampuanlar kullanılmalı Şampuanın hasta üzerinde ne kadar bekletildiği. Dermatomikoz da şampuanla bazı tedavi uygulamaları yapılır.

12- Ektoparazit olup olmadığı: Pire kene enfestasyonları olabilir. Olay miks olabilir. 2yönlü düşünülerek tedavi yapılmalıdır

13- Diğer hayvanlarla temas olup olmadığı sorulur: Çevresel kaynaklı veya başka hayvan kaynaklı olabilir.

14- Hayvanın yaşadığı çevre koşulları: Zemim durumu temizlik durumu vs…

- - - - - - Fiziksel Muayene:

Laboratuar muayenesi

Deri kazıntısı:

Lezyonlu bölge ile normal bölgenin kesişim yerinden steril bisturi ile petri kutsuna kazıntı alınır. Üzerine bazik solüsyonlar katılır. Uyuz vakalarında kılın medulla kısmının da görünmesi için deri kazıntısı kanatarak alınır. Dermatomikozis vakalarında ise daha yüzeyse alınabilir. %10 veya%20 sodyum veya potasyum hidroksit katılmalı Uyuzdan şüpheleniliyorsa etken veya yumurtaları görülmelidir.

Mantar kılın içine yerleşmişse endotriks dışa yerleşmişse ektotriks denir. Teşhis için mantar sporlarına bakılır.

Wood lambası muayenesi:

UV ışınları yayan bir lambadır. Karanlık ortamda lezyonlu bölge ile sağlam bölge arasından kıl koparılarak bakılır. Sarı yeşil renkte mantar sporları görülür. Güvenli değildir.

Kültür muayeneleri:

Bakteriyel veya fungal hastalıklarda ortaya çıkar.

Fungal de 2 farklı besi yeri vardır. DTM(dermatofit test medium) SDA(sabore dekstroz agar)

Ekim buralara yapılır ve 21 gün beklenir. Etken varsa üreme gözlenir. Fakat bu süre tarzında bazı banyo tarzı ilaçlar kullanılabilir kesin teşhis konulmadan ilaç verilmemelidir.

Deri Biyopsisi:

Mercimek büyüklüğündeki katmandan histopatolojik inceleme yapılabilir Punch biyopsi lokal anestezi altında alınır. Bazı vakalarda kanama kendisi dururken bazılarında ise tek dikiş ile kanama durdurulur.

Hemogram parametrelerinin değerlendirilmesi:

Bakteiyemi Viremi formül lökosit WBC gibi değerlere bakılır.

Karaciğer kaynaklı ise karaciğer enzimlerine bakılmalı (ALT AST ALP LDH Gama-GT ) antimikotik ilaçlar kontrollü kullanılmalı çünkü karaciğer üzerine olumsu etkileri bulunur.

Mevsimsel geçiş harici generalize dökülmelerde hiçbir tabloya uymuyorsa  Çinko düzeyine bakılmalıdır.

A,E,H vitaminleri deri üzerine  önemli etkiye sahiptirler.

Tiroidle ilgili bozukluklardan şüpheleniliyor ise T3, T4, fT3, fT4, TSH, düzeylerine bakılmalıdır. Ayrıca bu tip vakalarda kortizol seviyesi de yükseldiğinden oldukça önemlidir.

Ayrıca testesteron östrojen ve progesteron seviyelerinde özellikle erkek köpeklerin sertoli tümörlerinin olduğu vakalarda deride değişiklikler olur.

Cushing sendromu kortizol bozukluğu böbrek üstü bezi veya hipofiz kaynaklı olabilir.

Alerjik deri testleri: Alerjenin kaynağı bulunmalıdır.

İnvitro diagnostik testler:

ELİSA testi, Antikor antijen karşılaştırma testleri Leishmania da kullanılabilir.

- - - - - - TEDAVİ

Lokal tedavi:

Sistemik tedavi: Enjektabl veya ağızdan ilaç uygulaması yapılır. Demodokoziste sistemik tedavi ön plandadır ivermektin kullanılabilir. İvermektin koli tipi ırklarda kontrendike olabilir. Bazen sistemik tedavinin mutlak suretle kullanılması gerekebilir. Lokal uygulamalar yalama sonucu solunumla alıp zehirlenmeler ortaya çıkabilir. Sistemik ve lokal uygulamalarda dikkat edilmelidir. Oral ilaç kullanımları ön plandadır.

Ketokonazol küçük hayvan pratiğinde en çok tercih edilen preperattır. Yavru kedilerde kontrendikedir.

Flukonazol etken maddeler pahalıdırlar. Maya mantarlarına etkilidir  %10mg/kg dozda kullanılırlar. Özellikle kulak mantarlarına karşı etkilidir. İtraconazol kullanılabilir.

Sustanon: Testesteron seviyesi düşük ve deri hastalığı teşhisi konulan hastalarda kullanılır. Sistemik etkilidir

------------ Bağışıklık sistemi aktif hale getirmek için kullanılan bir ilaçtır.