Koyun Keçi besleme

Bu hayvanlar dudak yapıları sayesinde yemlerini seçerek alırlar. Koyunlar sütü, eti, döl verimi, yapağı verimi için beslenir.

Kuzuların beslenmesi

Kolostrum dönemi: Kolostrum doğumdan 15 dakika sonra 4 saat içinde tüketilmeli, çünkü kolostrum 36 saat sonra normal süte dönüşür.

Kolostrum sonrası dönem: ilk 5–6 hafta sulu yemler verilir fakat 2. haftadan itibaren katı yemlere alıştırılmaya başlanır.

Sütten kesme dönemi: 35–40 günlük iken veya 10–15 kg canlı ağırlığa ulaştığında sütten kesilirse ERKEN

100 günlük iken veya 20–25 kg Vanlı ağırlığa ulaştığında sütten kesilirse GEÇ sütten kesme yapılmış olur.

Anasız Kuzuların Beslenmesi

Yavrusu ölmüş başka anaya alıştırılabilir. (ölen kuzunun doğum sıvıları anasız kuzuya sürülür-analık içgüdüsü)

Suni besleme yapılır. Sonda, biberon veya emzikli kova ile kilograma 50ml Kolostrum verilir.

Creep besleme

Doğumdan sonra ikinci haftadan itibaren enerji ve proteinden zengin lezzetli yem ile beslenmeye başlanarak sütten kesme işleminin daha kolay yapılması sağlanır.

Böylece rumen fonksiyonları daha erken gelişir.

%15 soya veya keten tohumu küspesi,%25 yulaf, %25 mısır, %25 kepek, %10 melas ile beslenir.

Damızlık kuzular ve genç damızlıkların beslenmesi

Dişi hayvanlarda 8–10 aylıkken (erken) cinsel aktivite gösterenler için günlük 150–200 gr canlı ağılık artışı sağlanmalıdır. Gelişimlerini 10–12 aylıkken (geç) tamamlayanlar için ise günlük 100–150 gr canlı ağırlık artışı sağlanmalıdır

Erkek hayvanlarda ise hedef yılsonuna kadar canlı ağırlığı 85 kg olacak şekilde günlük besleme olmalıdır.

Ayrıca yemlere ucuz kaba yem, konsantre yem, kaliteli kaba yem, mineral ve vitamin takviyesi yapılmalıdır.

Flushing ve avantajları

Çiftleşme döneminde hazırlık amacı ile meralarda veya ağılda yapılır.

Çiftleşmeden 4 hafta önce başlayıp (0,1 kg. 0,4 kg. kadar konsantre yem ilave edilir)

Avantajları:

*      Kızgınlık uyarılması

*      Ovulasyon oranının uyarılması

*      Kızgınlık azalması

*      Kızlık oranının artması ve 8+8+8= 2 yılda 3 kez yavru

*      Doğumların 1,5–2 ay içine toplanması

Gebe koyunlar koyunların beslenmesi

*      Gebeliğin ilk 2 haftası flushing uygulamasına devam edilir. 2.haftasından doğuma 2 ay kalana kadar yaşama payının çok az üzerinde bir kaliteli kaba yem ile beslenir.

*      Doğuma 1.5 ay kala konsantre yem arttırılır (0.5 kg/gün), iyi kaliteli kaba yem verilir.

*      İleri gebelik döneminde enerji ihtiyacı karşılanmazsa gebelik toksemisi görülür.

Laktasyondaki koyunlar koyunların beslenmesi

-      Rasyon içeriği gebelik dönemi ile aynı olmalıdır.

-      Konsantre yem ilavesi 1.5 kg/gün, sadece mera besisinde verilmeyebilir.

-      Su alımı süt verimi nedeni ile artar. Ayrıca sütle atılan mineral ihtiyacı da karşılanmalıdır.

Kuzu besisi

Süt kuzularına günlük süt ikame yemi verilir. Normalden fazla yem vermek ekonomik değildir. Ekonomik besi yapılmalıdır. Ağılda yapılan besicilikte; geç sütten kesilen kuzulara sadece kaba yem besi sonunda ise kaba yem verilir. Eğer besleme merada yapılıyorsa besi sonunda kaba ve konsantre yem verilir.

Beslenme Hatalıkları

-      Rumen asidozu

-      Rumen timpanisi

-      Gebelik toksemisi

-      Hipomagnezemi

-      Raşitizm

-      Osteomalasi

-      Hipokalsemi

-      Parakeratozis

-      Hipotermi ve hipoglisemi

-      Listeriozis Enzootik ataksi

-      Beyaz kas hastalığı

-      Enterotoksemi ve Laminitis

Gebelik Toksemisi

*      Gebeliğin son 1,5 ayında karbonhidrat ve lipit bozukluklarına bağlı görülür.

*      Ayrıca çoklu gebelikler ve sürekli kapalı alan besiciliği de neden olur.

*      Ani yem değişiklikleri yapılmamalı devamlı önünde kuru ot bulunmalı

*      Kötü silaj verilmemeli gebeliğin son dönemlerinde konsantre yem miktarı arttırılmalıdır.

Hipokalsemi:

*      Koyunlarda gebelik döneminde görülürken keçilerde gebelik sonrası görülür.

*      Hipokalsemili koyunlarda normal serum kalsiyum düzeyi oldukça düşer.

*      Doğumdan önce kalsiyum ihtiyacı artar bu dönemde kalsiyum takviyeleri yapılmalıdır. Ayrıca güneş ışığı alması içinde dışarılı çıkarılmalıdır, (D vitamini Ca metabolizmasında oldukça önemlidir.)

Hipomagnezemi:

Serumdaki Mg düzeyi düşer. Bu yetersiz beslenme veya merada K düzeyinin artması sonucu görülür.

Urolithiasis:

*      Özellikle erkek besi kuzuları ve damızlık koçlarda görülen protein, P, Ca ve Mg zengin yemler idrar taşlarına neden olur.

*      Tek yönlü beslemeden kaçınılmalıdır. Enerji protein dengesi korunmalıdır.

*      Su ve A vitamini tüketimi yeterli olmalı. Kaba ve konsantre yem karıştırılarak verilmelidir.

*      Ayrıca östrojenik etkili yemler fazla verilmemelidir.

Bakır zehirlenmesi: Uzun süre fazla miktarda bakır alınmasına bağlı olarak gelişir.

Bakır eksikliği: Rasyonda yeterli miktarda Cu bulunmaması sonucu görülür. Enzootik ataksiye neden olur.

Ca ve Fosfor noksanlığı:

Pika raşitizm gelişebilir süt ve yapağı verimi azalır. Seksüel olgunlaşma gecikir.  Gelişim ve büyüme yavaşlar. Güneş ışığına çıkarılarak ve kalsiyum fosfat preparatları verilerek engellenir.

Beyaz Kas Hastalığı: Selenyum ve E vitamini noksanlığında gelişir. Mera besisinde Se noksanlığı fazla olduğundan yeme ayrıca katılmalıdır.

Guatr İyot noksanlığı sonucu oluşur yeni doğanlarda görülür. İki nedenden oluşur bir ya yeterli iyot alınmıyordur veya iyotun vücutta kullanılmasın etkileyen faktörler bulunur.

Kobalt: B12 sentezinde kullanılır noksanlığında anemi gelişir. B12 vitamini enjeksiyonları ve kobalst sülfat olarak oral yolla verilir.

Listeriosis: Ana neden kalitesiz bozuk silaj tüketimidir. Meningoensefalit, abort, mastit ve septisemilere neden olur. Bozuk ve eski silajlar kullanılmamalı çiğ süte de geçtiğinden özellikle çiğ süt tüketilmemelidir.

Enterotoksemi: Enerji ve proteinden zengin beslenmeler sonucu görülür. Clostridium bakterilerinin toksinleri neden olur. Koyunlar doğumdan önce aşılanmalıdır.

Laminitis: Kene mücadelesi için solüsyona dejenfektan katılmadı ise görülür.

 KEÇİ Besleme

Keçiler etinden sütünden kılından yararlanmak için beslenir.

Koyun ve keçi beseleme arasındaki farklar.

Koyun besleme

-      Koyunlar otlarken 5-6 km alanda

-      Yem sindirim kanalında 30 sat kalır.

-      Kuru madde tüketimi canlı ağırlığa %2.5-3 tür

Keçi Besleme

-      Keçiler ise 9km ve daha üzeri alanda otayabilirler

-      Yem sindirim kanalında 22 saat kalır.

-      Kuru madde tüketimi canlı ağırlığa %6.5-10 dur.

-      Enerji ihtiyacı %20 daha fazladır

-      Çalı çırpı gibi odunumsu yemleri tercih eder

Kuru madde tüketimi

- Erişkin keçilerde kuru madde tüketimi 30-130 gr dır

-       Hayvan gebe iken kuru madde tüketimi  %30 laktasyonda iken %50 artar

-       Büyümekte olan keçilerde kolostrum ve normal süt 2ve 4. haftadan sonra ise enerji içeriğine göre kuru madde verilir.

Su tüketimi: Her canlıda olduğu gibi keçide de su büyük önem arz eder süt verimi, büyüme, yem tüketiminde ve yararlarımda artışa neden olur. Eksikliğinde ise bunların noksanlığı ile beraber gebelik toksemisi görülebilir.

Enerji gereksinimleri

-      Keçilerin günlük enerji gereksinimleri sağlanmalıdır.

-      Çünkü eğer sağlanmaz ise çeşitli bozukluklar görülebilir.

-      Vücut kondüsyonu, fertilite oran, süt verimi, kıl kalitesinde, büyümede azalma gözlenir.

-      Ayrıca laktasyon süresinde azalma ve zayıf veya ölü yavru doğumları gözlenebilir.

Beslemenin performansa etkileri

-      Enerji miktarı düzenli olursa sütte bulunan yağ oranı azalıp protein oranı artar.

-      Rasyona yağ ilavesi yağ sekresyonunu arttırır.

-      Rasyonun yağ içeriği ve selüloz yönünden dengeli olmalıdır.

Beslemenin kıl foliküllerine etkisi

-     Doğumdan önce yetersiz beslenme sekunder folikül gelişimini önler

-      Doğumdan sonra yetersiz besleme gelişmekte olan kıl foliküllerinde azalmaya neden olur.

-      Enerji yetersizlikleri kıl kırıklarına yol açar.

Beslenmeye bağlı bazı hastalıklar

-      Rumen asidozu

-      Rumen timpanisi

-      Gebelik toksemisi

-      Abortlar

-      Enterotoksemi

-      Poshitis penis yangısı

-      Hipokalsemi

-      Urolithiasis

-      Beyaz kas hastalığı

-      Üre zehirlenmesi-alkolosiz